Featured Post

Có một Biển Đông trên không gian mạng

Có một Biển Đông trên không gian mạng Thái Dương Mùa hè 2014, giữa lúc người Việt trong nước và hải ngoại đang sôi sục vì Trung Quốc đư...

Friday, September 27, 2013

Kiểm duyệt

Thật thú vị khi một người luôn nhắc đến văn minh, văn hóa như ông Trần Ngọc Thịnh lại chọn giải pháp kém văn minh và thiếu văn hóa nhất: kiểm duyệt.

Điều này cho thấy khó có thể gột rửa những góc tối tâm nhất, những định kiến nặng nề nhất trong tư duy của một con người, nhất là những thứ đã ăn sâu vào tiềm thức. Một nền giáo dục hiện đại và hướng đến tự do như Mỹ vẫn phải bó tay, có lẽ vì đã quá muộn.

Kêu gọi thu hồi sách của Huyền cũng tương tự như là ủng hộ việc chính quyền chặn Facebook hay những trang web khác. Tại sao chính quyền muốn chặn Facebook? Vì trên đó có những thông tin "xấu", bọn con nít ranh không nên đọc. Vì sao thu hồi sách của Huyền? Vì trong đó có những thông tin "xấu", bọn con nít ranh không nên đọc. Y chang.

Ai là con nít ranh? Ai?

Tất cả người Việt Nam chứ ai. Già trẻ lớn bé, đều là con nít ranh, không đủ khả năng suy nghĩ nên phải nhờ ông Thịnh lựa sách cho đọc. Thử tưởng tượng giáo sư Ngô Bảo Châu quyết định mua sách của Huyền. Ông ấy sẽ không mua được, vì ông Thịnh sợ sách đó sẽ làm "hư" giáo sư Châu.

Nhưng giáo sư Châu từng nói ông ấy là một con người tự do, chứ không phải một con cừu! Không, tự do hay cừu thì vẫn không được đọc sách này. Hư người hết.

--

Trong nhiều năm sử dụng Internet ở nhà tôi cũng đã phải nhiều lần "trèo tường vượt rào" mới truy cập được vào một vài trang web mà tôi muốn xem. Dẫu vậy tôi chưa từng nghĩ rằng việc này là quan trọng. Thôi họ chặn thì ta tìm đường khác vậy, có sao đâu.

Có lẽ suy nghĩ này không chỉ của riêng tôi. Có giai đoạn Facebook bị chặn (không biết bay giờ còn không?) nhiều người bạn của tôi, những người chẳng biết gì về máy tính, lại tự dưng rành rẽ chỉnh sửa cấu hình DNS, có người còn bỏ tiền ra mua dịch vụ VPN.

Hầu như ai cũng than phiền về sự bất tiện này. Dẫu vậy ai cũng xem chuyện bị chặn như vậy là một phần của cuộc sống ở Việt Nam. Như chuyện kẹt xe hay là đường ngập nước mỗi khi mưa lớn. Bất tiện thật, nhưng chẳng có gì nghiêm trọng cả.

Nhưng lần về nhà vừa rồi thì tôi lại thấy rất bực. Lần đầu tiên tôi cảm thấy bị mất tự do một cách rất rõ ràng. Tôi cũng ngạc nhiên với phản ứng của tôi. Có lẽ đó là "hậu quả" của một thời gian sống ở Mỹ? Tôi không chắc. Dẫu vậy thực sự là trong suốt thời gian ở Mỹ tôi chưa từng bị cấm truy cập vào bất kỳ trang web nào cả. Và nếu như chính phủ Mỹ chặn truy cập bất kỳ trang nào, chuyện chưa từng xảy ra, thì đó sẽ là một chuyện cực kỳ hệ trọng, mà tôi tin là sẽ dẫn đến biểu tình ở khắp nơi.

--

Vừa rồi người ta kiểm duyệt và không cho chiếu phim Bụi Đời Chợ Lớn, vì nó không phù hợp với "hiện thực xã hội ở Việt Nam", mặc dù đã luôn có một anh công an văn hóa túc trực "giúp đỡ" đoàn làm phim rồi.

Có ý kiến cho rằng ở các nước người ta cũng kiểm duyệt phim đó thôi. Ý kiến này sai vì nó chỉ nói một nửa sự thật. Người ta có kiểm duyệt, nhưng là để bảo vệ trẻ con. Nếu chúng ta, những người đã trưởng thành, chấp nhận chuyện kiểm duyệt thì có lẽ nào chúng ta tự nhận mình là trẻ con, phải nghe lời những "người lớn" ở cơ quan kiểm duyệt?

Ở chiều ngược lại, những người thực hiện kiểm duyệt, kể cả ở vai trò trực tiếp, lẫn những người đề ra luật pháp, lẽ nào họ xem tất cả người dân là trẻ con? Nếu quả là như thế thì có lẽ nên đóng cửa hết các trường học đi cho rồi. Giáo dục chi nữa khi mà người ta không tin rằng những người trưởng thành ở đất nước này biết suy nghĩ.

--

Đỉnh cao của kiểm duyệt là tự kiểm duyệt.

Sau khi chính quyền kiểm duyệt Bụi Đời Chợ Lớn, đến lượt chính người dân và báo chí kiểm duyệt phim này. Họ chất vấn tại sao lại chọn Chinatown làm tựa phim tiếng Anh. Rồi đến lượt chính đạo diễn tự kiểm duyệt (có lẽ cũng phải thông cảm cho họ, vì lý do kinh tế), khi vội vã đính chính rằng họ chưa bao giờ đặt tên phim là Chinatown.

Khi người dân ra sức ngăn cản tự do của nhau và từ chối sự tự do của chính mình thì sự nghiệp kiểm duyệt và chính sách ngu dân đã thành công ngoài mong đợi, mà ông Thịnh-kiểm-duyệt là một chứng nhân sống.

Với cái đà này thì hay lắm chúng ta sẽ thành Trung Quốc.

Thursday, September 26, 2013

Thử nghiệm MathJax

Tôi mới tìm thấy một cách để viết công thức toán trên web: MathJax. Tôi thử nghiệm với Chrome trên Linux thì trông rất đẹp, không biết các trình duyệt khác thì thế nào.

Cập nhật: có vẻ như không chạy được trên Chrome trên Android. Không biết các platform khác thì thế nào. Bạn nào rảnh thử nghiệm rồi báo lại giùm nhen.

Bất đẳng thức Cauchy-Schwarz

\[ \left( \sum_{k=1}^n a_k b_k \right)^2 \leq \left( \sum_{k=1}^n a_k^2 \right) \left( \sum_{k=1}^n b_k^2 \right) \]

Định lý Fermat nhỏ phát biểu rằng \(a^p\equiv a \pmod p\) với mọi số nguyên \(a\).

Đẳng thức tuyệt đẹp của Euler $latex e^{\pi i} + 1 = 0$.

Wednesday, September 25, 2013

Phải nâng giá gạo

Mùa hè vừa qua và có lẽ mùa thu sắp tới tôi phải "cày" hết sức cho một dự án quan trọng của nhóm. Có rất nhiều lý do khiến chúng tôi tập trung nhiều sức lực cho dự án này, nhưng hôm nay tôi chỉ muốn nói về một lý do: các sản phẩm có sẵn quá tệ. Anh trưởng nhóm nói, "We must raise the bar!". Nói như cách của dân Xóm Đẻ thì phải nâng giá gạo, phải cấm trẻ em ra đường phố!

Hồi nhỏ tôi hay chơi đánh bài với bọn con nít Xóm Đẻ. Đánh bài tiến lên chỉ được 4 tụ thôi, mà nhiều lúc có tới 6-7 đứa. Cách giải quyết dễ nhất là nâng tiền lên, đứa nào không đủ tiền thì nghỉ chơi. Sau này đánh bi da cũng vậy. Mới đầu chơi nhỏ, sau đông quá thì nâng giá gạo, thằng nào ít tiền hoặc sợ thua thì nghỉ để thằng nhiều tiền và liều vô thế chỗ. Con nít không được ra đường chơi là vậy đó :-).

"They suck. We can do better. Let's do it!". Đó là cách chúng tôi bắt đầu, rất ngạo nghễ, rất tự tin và cũng rất đúng tinh thần Làm-Được của người kỹ sư.

--

Câu chuyện của bạn Huyền Chip cho thấy giá gạo ở nước mình còn rẻ quá. Một việc làm không có gì đáng để nói đến, nhưng lại trở thành đề tài tranh luận dữ dội của rất nhiều người, mà trong đó chủ yếu là thanh niên, những người lẽ ra nên dành thời gian để nâng giá gạo lên, làm cho cuộc sống của họ thú vị hơn, làm cho thế giới tốt đẹp hơn.

Nhưng sự thật là phần nhiều thanh niên nước mình không thể làm được như Huyền. Cuộc sống của họ chán ngắt và buồn tẻ. Họ chỉ suốt ngày suốt tháng "quẩn quanh trong tổ", học thì làng nhàng, làm thì cứ ầu ơ bí bầu cho hết ngày hết tháng, đến cả chơi họ cũng không biết là nên chơi cái gì và thế nào.

Từ một thanh niên ở một vùng quê miền Trung nghèo nàn lạc hậu, Hồ Chí Minh làm việc cực lực, vào tù ra khám, vào sinh ra tử mấy chục năm trời để rồi trở thành một trong những chính trị gia nổi bật nhất thế kỷ 20, xếp ngang hàng với những tên tuổi lớn nhất trên vũ đài chính trị thế giới. Nhưng các cháu của ông thì "ngoan" hơn nhiều.

Hỏi một anh một chị thanh niên bất kỳ xem sở thích của họ là gì, cuối tuần họ hay làm gì, tôi dám cá câu trả lời phần lớn là ở nhà ngủ, xem phim, đi uống cafe, hoặc lên Facebook. Học hành thì thôi rồi. Chẳng mấy ai nói được tiếng Anh, mà đừng nói là tiếng Anh, chẳng mấy người có thể dùng được tiếng Việt một cách thành thạo. Bây giờ kêu viết trong một trang A4, tóm tắt lại cuốn sách của Huyền, mấy ai làm được. Họ chỉ giỏi lót dép ngồi hóng. Ra khỏi cổng trường đại học rồi thì cả năm họ không cầm lên được một cuốn sách.

Làm thì cứ nhìn vào chính trị, kinh tế, xã hội, khoa học kỹ thuật, văn hóa nghệ thuật thể thao nước mình là biết được thanh niên, rường cột nước nhà, đã làm được gì. Thử nhìn vào thể thao. Số vận động viên Việt Nam thi đấu chuyên nghiệp và vươn lên đẳng cấp thế giới đếm chưa hết một bàn tay. Cả một dân tộc chưa từng có ai đoạt được huy chương vàng Olympic. Đội tuyển bóng đá, đầu tư bao nhiêu tiền bạc, mãi không ra khỏi cái vùng trũng yếu nhất thế giới. Ngôi sao hàng đầu mài đũng quần trên băng dự bị ở giải hạng hai xứ người.

Không chỉ có thể thao, mà bất kỳ lĩnh vực nào chúng ta cũng ở mức kém nhất thế giới. Chỉ có hạnh phúc, tham nhũng, đàn áp tự do là có khả năng cạnh tranh với thế giới. Thanh niên quá yếu kém nên mới ra nông nỗi này.

Dẫu sao thì cái đám thanh niên ngồi hóng vẫn không dở hơi bơi ngửa bằng đám thanh niên "đi tìm sự thật". Họ nói rằng họ yêu thích sự thật, nên họ bỏ thời gian tìm kiếm, đào bới, đưa ra đủ bằng chứng để chất vấn, để dày vò Huyền. Họ nói rằng đó là một cuốn sách nguy hiểm, vì nó có thể ảnh hưởng xấu đến thế hệ trẻ. Họ đang làm một việc tốt.

Cái mà họ không thấy là họ đang phí thời gian giết ruồi nhưng bỏ mặc mấy con voi to xác khác. Điều đó làm cho tôi nghi ngờ động cơ của họ. Nếu muốn đi tìm sự thật, để tôi chỉ cho một cuốn sách: sách giáo khoa lịch sử Việt Nam lớp 12. Cuốn sách đó, nếu mà viết sai, thì tai hại vạn lần hơn sách của Huyền.

Sách giáo khoa dạy Liên Xô là anh hùng giải phóng thế giới thoát khỏi ách phát-xít. Nhưng sách không nói Stalin bắt tay với Hitler chia Ba Lan làm đôi. Sách giáo khoa dạy Liên Xô "giải phóng" các nước Đông Âu. Nhưng sách không nói dân Đông Âu đã đứng lên chống lại chính phủ thân Liên Xô và Liên Xô đã kéo xe tăng vào Đông Âu để đàn áp ra sao.

Sách giáo khoa dạy Hồ Chí Minh là một nhà lãnh đạo của phong trào cộng sản quốc tế, nhưng sách không nói chính Hồ Chí Minh, vì vận mệnh dân tộc, đã từng chối bỏ cái tên Nguyễn Ái Quốc suốt mấy năm sau ngày 2/9/1945. Cụ Hồ, để nhận được viện trợ cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc phát ngôn và hành động như một người cộng sản. Nhưng sách chưa bao giờ nói về những tư tưởng phi cộng sản của ông, rằng đã có thời gian rất dài ông gần như bị những người đồng chí cộng sản cô lập vì những tư tưởng đó, rằng ông đã viết thư cho tổng thống, muốn lập quan hệ bang giao với Hoa Kỳ, một nước tư bản, từ rất sớm. Sách chưa bao giờ đặt ra câu hỏi: nếu cộng sản không chiến thắng ở Trung Quốc thì liệu Việt Nam và Hồ Chí Minh có chọn con đường đó hay không?

Một nửa sự thật đã làm mù lòa bao thế hệ.

Còn nhiều lắm những điều cần phải làm rõ, cần phải đào bới, cần phải tìm bằng chứng. Cũng không cần phải nhìn vào quá khứ, hiện tại đầy rẫy những gian dối, lọc lừa ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của mỗi người. Nhưng thanh niên nước mình không quan tâm. Hoặc giả như có quan tâm thì họ cũng không dám nói. Vì họ sợ. Họ có thể chất vấn một cô gái rất hăng, nhưng kêu họ chất vấn "đầy tớ" thì họ không dám.

Dở ẹc.

Monday, September 23, 2013

Phép chia dài

Vì một số trục trặc trong việc xác nhận tài khoản với bên hosting nên tới giờ tôi vẫn chưa khôi phục lại được trang Tin Sáng. Đầu tuần tôi sẽ gọi điện để nói chuyện với họ xem có cách nào giải quyết nhanh được hay không.

Cập nhật: Tin Sáng đã trở lại :-).

Một hai tuần trước tôi có đố thế này trên Tin Sáng: chia 778990657124673576 cho 999489 với số phép tính ít nhất. Có rất nhiều câu trả lời thú vị và đây là đáp án của tôi.

Tôi phải nghĩ về vấn đề này khi phải thiết kế một thư viện để làm các phép toán số học trên số nguyên lớn (thường gọi là Big Integer). Trong các phép toán số học này thì phép chia lấy số dư là quan trọng nhất (vì nó là phép tính được dùng nhiều nhất trong các thuật toán mã hóa). Để lập trình phép tính này, tôi tham khảo thuật toán Long Division mà Knuth mô tả trong chương 4, cuốn The Art of Computer Programming II.

Nếu muốn chia 1736 cho 27, việc đầu tiên bạn cần làm là ước lượng chữ số thứ nhất của thương sao cho khi nhân nó với 20 thì nhỏ hơn 173. Bạn ước lượng càng chính xác thì số phép tính bạn phải thực hiện càng ít. Trung bình một người ước lượng một hai lần cho đến khi họ có con số chính xác, nên nhìn chung con người làm tốt việc này.

Câu hỏi là làm sao dạy cho máy tính cách ước lượng và thuật toán của Knuth chính là câu trả lời. Knuth chỉ ra rằng chữ số \(q_0'\) tính theo cách dưới đây chỉ lệch nhiều nhất là 2 đơn vị so với chữ số đầu tiên \(q_0\) của thương:

$$q_0' = \min(\lfloor \frac{u_0 * b + u_1}{v_0} \rfloor, b - 1)$$ trong đó

* \(b\) là hệ cơ số. các hệ cơ số thường dùng là \(2, 10, 16,\dots\)
* \(u_0, v_0\) lần lượt là chữ số đầu tiên của số bị chia và số chia.

Knuth chứng minh rằng \(q_0' \ge q_0\) và nếu như \(v_0 \ge \lfloor \frac{b}{2} \rfloor\) thì \(q_0 \ge q_0' - 2\). Nói cách khác thuật toán của Knuth mô phỏng xuất sắc quá trình làm phép chia của con người.

Điều kiện \(v_0 \ge \lfloor \frac{b}{2} \rfloor\) gợi ý rằng nếu \(v_0\) có một dạng đặc biệt thì có thể tìm được một ước lượng tốt hơn một chút. Giả sử như \(v_0 = b - 1\). Lúc này ta có

$$
x  = \lfloor \frac{u_0 * b + u_1}{v_0} \rfloor
    = \lfloor \frac{u_0 * b + u_1}{b - 1} \rfloor
    = u_0 + \lfloor \frac{u_0 + u_1}{b - 1} \rfloor
    \le u_0 + 2
$$

Trường hợp \(x = u_0 + 2\) chỉ xảy ra với xác suất \(\frac{1}{b^2}\) khi \(u_0 = u_1 = b - 1\). Nói cách khác, khi \(v_0 = b - 1\) thì \(u_0\) là một ước lượng rất tốt cho \(q_0\). Với xác suất rất cao \(u_0\) hoặc \(u_0 + 1\) chính là chữ số kế tiếp của thương.

Quay trở lại với câu đố. Do số bị chia bắt đầu bằng 999, ta có thể chọn b = 1000 và thực hiện phép chia theo thuật toán của Knuth với mẹo mà tôi vừa nói. Tổng cộng số phép toán phải thực hiện là 10, trong đó bao gồm 4 phép nhân và 6 phép trừ.


Giải thích hình:

- Hàng 2, 3, 4: chữ số đầu tiên (trong hệ cơ số 1000) của số bị chia là 778 và tôi dự đoán nó cũng là chữ số đầu tiên của thương. Khi nhân 778 với 999489 tôi có 777602442, trừ với số bị chia thì nhận được 001388215. Chữ số đầu tiên sau khi trừ là 001, nghĩa là dự đoán ban đầu của tôi bị hụt 1 đơn vị, nên phải cộng 1 lên cho thương (778 + 1 = 779) đồng thời trừ số bị chia cho số chia một lần nữa (1388215 - 99489 = 388726).

- Hàng thứ 5 bạn sẽ thấy chữ số đầu tiên của số bị chia đã trở thành 0. Nghĩa là tôi đã loại bỏ được một chữ số của số bị chia. Lập lại dự đoán: 388 sẽ là chữ số kế tiếp của thương.

Sunday, September 22, 2013

Tự do và pháp luật

Hôm nay tôi tình cờ đọc được một bài viết rất hay của Trịnh Hữu Long:
Trong bài viết “Đoan Trang – tuổi nhỏ nhưng sai lầm không nhỏ”, tác giả Đông La cho rằng: “...nhóm Đoan Trang đã sai và chống lại luật pháp Việt Nam, bởi Trương Duy Nhất, Phạm Viết Đào và Đinh Nhật Uy bị bắt vì phạm pháp chứ không phải vì họ ‘đã thực hiện quyền tự do biểu đạt bằng các đăng tải các bài viết ôn hoà lên blog của họ’”. 
Đến đây chúng ta cần phải xem xét lại khái niệm “bị bắt vì phạm pháp”. Hồ Chí Minh đã từng bị bắt ít nhất hai lần vào năm 1931 ở Hồng Kông và năm 1942 ở Quảng Châu – Trung Quốc, đều với lý do “phạm pháp”. Các nhà lãnh đạo Lê Duẩn, Trường Chinh, Võ Văn Kiệt đều từng bị bắt và tống giam với lý do tương tự.
Đông La không phải là người đầu tiên đưa ra luận điểm những blogger hay những sinh viên như Phương Uyên "bị bắt, bị xử tù là đáng vì họ vi phạm pháp luật". Một sự thật đáng buồn là có rất nhiều người trên mảnh đất hình chữ S đồng ý với quan điểm này. Họ không phải là quan chức, không phải là "dư luận viên", mà phần nhiều họ cũng là sinh viên, cũng là người dân, cũng có học thức và cũng quan tâm đến các vấn đề xã hội. Họ nói rằng phải thượng tôn pháp luật. Đôi khi họ còn nói, không thể đem luật pháp ở Mỹ ra để so sánh với luật pháp ở Việt Nam, sống ở đâu thì phải theo luật ở đó.

Tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm thượng tôn pháp luật và sống ở đâu thì phải tuân theo luật ở đó. Nhưng trước hết phải hiểu luật là gì và tại sao lại có luật. Tôi không phải một luật sư, những gì tôi đã viết và sắp viết chỉ là ý kiến của cá nhân tôi về tự do và pháp luật, về chính quyền và công dân mà tôi rút ra được khi suy nghĩ và tìm hiểu về những vấn đề này [1].

Mỗi con người sinh ra, dù họ là người Mỹ hay là người Việt Nam, dù họ sống ở Mỹ hay là sống ở Việt Nam, đều mặc nhiên có được những quyền mà tạo hóa ban cho họ, chứ không phải luật pháp cho phép làm gì thì mới được làm. Nếu cho rằng luật cấm thì không được làm, bất kể đó là quyền con người, nghĩa là vừa gián tiếp thừa nhận tính vô nhân đạo của bộ luật đó, vừa hiểu sai hoàn toàn về ý nghĩa của luật pháp.

Nếu bạn thấy điều tôi vừa nói là vô lý thì hãy xem lại tuyên ngôn độc lập do Hồ Chí Minh đọc ngày 2/9/1945 ở Ba Đình, Hà Nội:
"Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc". 
Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ. Suy rộng ra, câu ấy có ý nghĩa là: tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do. 
Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791 cũng nói: Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi. Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được.
Vậy quyền tự nhiên của con người được bảo vệ như thế nào trong các bộ luật trên thế giới? Đảm bảo quyền con người là tối quan trọng, là điều kiện tiên quyết, sống còn trong mối quan hệ giữa chính phủ và công dân, thành ra không có nơi nào thích hợp hơn để nói về quyền con người hơn là hiến pháp, luật của luật.

Gần đây có rất nhiều ý kiến về việc sửa đổi hiến pháp. Tôi cũng có suy nghĩ về vấn đề này. Tôi nghĩ hiến pháp được tạo ra trước hết là để hạn chế quyền của chính phủ, để bảo vệ người dân trước chính phủ, để đảm bảo quyền con người của mỗi người dân, chứ không phải để chính phủ kiểm soát hay đàn áp người dân. Tôi nghĩ không cần phải học sâu hiểu rộng cũng thấy rõ hiến pháp phải như vậy.

Người dân bầu ra nhà nước, giao cho họ rất nhiều quyền lực, thành ra phải có một cơ chế kiểm soát và những công cụ để đảm bảo nhà nước không lạm quyền và không vi phạm vào sự tự do, quyền riêng tư, nói chung là quyền con người của người dân. Trong mối quan hệ giữa nhà nước và người dân, người dân luôn là những kẻ thấp cổ bé họng, thành ra hiến pháp phải bảo vệ họ, là nơi họ có thể dựa vào và biết chắc rằng chính phủ không thể xô ngã. Tôi hiểu đây cũng chính là tinh thần của hiến pháp Mỹ, bản hiến pháp đã trở thành hình mẫu của nhiều hiến pháp sau này.

Nhà nước không thể vượt qua hiến pháp, bởi hiến pháp chính là hợp đồng, là khế ước tối cao giữa chính phủ và người dân. Chúng tôi bầu các ngài lên để quản lý tài nguyên, phát triển đất nước, đảm bảo an ninh và trong khế ước giữa hai bên chúng tôi giao lại cho các ngài các quyền lực to lớn để làm những việc đó, với điều kiện là các ngài không được vi phạm vào những quyền tự do mà tạo hóa ban cho chúng tôi.

Nếu có người nói không đúng về nhà nước thì hãy để công chúng lên tiếng bảo vệ. Một nhà nước dân chủ không thể lấy quyền lực để đàn áp những tiếng nói phê bình từ người dân, dẫu tiếng nói đó đúng hay sai. Nhà nước, chính quyền từ đâu mà có? Do dân bầu lên. Bây giờ thử tưởng tượng bạn bầu ra một nhóm người nhỏ, giao cho họ rất nhiều quyền lực, để rồi họ dùng chính những quyền lực đó để làm im lặng tất cả các ý kiến phê bình của bạn và những người khác.

Sau khi những quyền tự do cơ bản của con người đã được hiến pháp bảo vệ, người ta mới đưa ra những điều luật, với quy định tuyệt đối không mâu thuẫn với hiến pháp, để điều chỉnh hành vi của người dân và chính phủ trong các mối quan hệ xã hội hàng ngày. Nói cách khác, luật hàng ngày không thể ngăn cản tự do của người dân, bởi vì làm vậy là vi phạm hiến pháp, vi phạm hợp đồng tối thượng giữa công dân và chính quyền.

Nói tóm lại, luật pháp nếu không bảo vệ tự do của người dân thì hoàn toàn không có giá trị. Thành ra khi nói rằng "những người này bị bắt vì họ vi phạm pháp luật" thì mỗi người phải tự hỏi rằng luật đó có giá trị hay không. Đương nhiên bất kể luật có giá trị hay không những kẻ có quyền lực vẫn có thể đàn áp, bỏ tù người khác. Hồ Chí Minh cũng đã phải đi tù vì những việc làm mà chính quyền đương thời cho rằng là vi phạm pháp luật.

Vấn đề cốt lõi là chúng ta, ngày hôm nay còn tự do, phải lên tiếng bảo vệ những người thấp cổ bé họng như mình. Phải nhớ rằng một khi hiến pháp không thể bảo vệ họ thì chúng ta, We The Public, là chỗ dựa duy nhất của họ!

Khi họ bắt người nông dân, tôi im lặng vì tôi không phải nông dân và tôi không phạm pháp.

Khi họ bắt người luật sư, tôi im lặng vì tôi không phải luật sư và tôi không phạm pháp.

Khi họ bắt người sinh viên, tôi im lặng vì tôi không phải sinh viên và tôi không phạm pháp.

Khi họ bắt tôi, chẳng còn ai ở lại để lên tiếng cho tôi nữa.

[1] Là một thanh niên Việt Nam trưởng thành trong thời đại này, tôi thấy rất khó để không nghĩ về chính trị, về tự do dân chủ, về những vấn đề đương đại của xã hội Việt Nam. Thật sự thì ước mơ lớn nhất của tôi là những lứa thanh niên sau tôi không phải nghĩ về những vấn đề này nữa, mà có thể toàn tâm toàn ý cho những việc mà họ yêu thích.

Sunday, September 15, 2013

Thời gian chạy nhanh như bị chó rượt

Cuối tháng 9 này là tôi làm ở Google được hai năm rồi. Công việc ở đây không phải lúc nào cũng toàn màu hồng. Cũng có những lúc tôi thấy chán vì phải làm những dự án mà bắt tay vô rồi mới thấy không thích. Hay cũng có khi tôi thấy mệt vì nhiều việc dồn dập cùng một lúc, nhất là những lúc cuối quý, khi mà nhiều nhóm chuẩn bị ra sản phẩm mới cùng một lúc.

Dẫu vậy có rất nhiều buổi sáng thức dậy tôi muốn đạp xe thật nhanh đến văn phòng, mở máy tính lên, bắt đầu làm việc ngay tức thì. Tôi không muốn phí phạm bất kỳ giây phút nào vì có quá nhiều vấn đề thú vị đang chờ đợi, mà nếu tôi không cố gắng hết sức thì sẽ không làm được.

Tôi cũng từng có một giai đoạn như thế khi làm ở ngân hàng Đông Á. Hai ba năm đầu tiên ở đó là quãng thời gian học và làm việc say mê, quên ngày quên tháng, quên ăn quên ngủ. Tôi vẫn nhớ mãi những phiên làm việc bắt đầu lúc 8h đêm, mấy anh em cùng nhau chiến đấu cho đến 6-7h sáng hôm sau. Trong 6 tháng liền. Những lúc căng mình ra như thế, như bây giờ đây, làm cho tôi thấy thỏa cái chí luôn muốn tiến lên phía trước.

Một điều thú vị nữa ở Google là các đồng nghiệp, những người thông minh nhất mà tôi từng biết. Nói chuyện với họ đôi khi làm cho tôi thấy tủi thân. Dẫu vậy điều quan trọng nhất mà họ dạy cho tôi là ai cũng có thể tự làm cho mình trở nên thông minh hơn. Bằng cách nào?

Điều kiện cần là làm việc chăm chỉ. Những người đồng nghiệp của tôi không chỉ ngày một ngày hai mà có những thành quả như hôm nay. Họ đã phải bắt đầu từ rất sớm. Ai cũng phải mất ít nhất 10 năm học và làm không ngừng. Nghe có vẻ nặng nề, nhưng mà do được làm việc mình thích, nên hành trình 10 năm cứ như là một chuyến phiêu lưu vào xứ sở thần tiên mà thôi.

Làm việc chăm chỉ thì tôi có thể làm được, nhưng có một thứ mà tôi không chắc là tôi có thể học được hay không, đó là cách suy nghĩ. It's not what Zune knows, it's how Zune thinks [1]. Trong nhóm của tôi có một anh suy nghĩ cực nhanh và trong bất kỳ cuộc thảo luận nào anh ấy cũng là người đưa ra những ý kiến hay nhất, mặc dù có thể anh ấy không có nhiều kiến thức về lĩnh vực đang bàn thảo. Những câu hỏi của anh đó thường làm cho tôi thấy bối rối, vì cách nhìn của anh ấy khác lạ và độc đáo quá.

Khả năng suy nghĩ sáng tạo và độc lập có thể là trời phú, nhưng tôi nghĩ, không chắc lắm, có thể rèn được. Bây giờ mỗi khi đọc về một ý tưởng nào đó, có thể là một thuật toán, một định lý hay một tấn công mới, tôi tập thói quen dừng lại, tự nghĩ về nó theo cách của tôi, để tôi có một cách giải thích của riêng mình, không giống với ai cả.

Mục tiêu của tôi là đặt được những câu hỏi làm cho anh kia bối rối ;-).

[1] http://infoproc.blogspot.com/2013/08/the-will-to-power.html

Tin Sáng

Chắc chỉ có vài người quan tâm nhưng tôi cũng muốn thông báo: do có trục trặc trong việc thanh toán tiền hosting nên Tin Sáng bị gián đoạn cho đến giữa tuần tới.

Có người hỏi tôi là có phải do bị cấm đoán mà không tổ chức TetCon 2014. Ngoại trừ việc chính quyền cấm không cho anh Hoàng Ngọc Diêu làm diễn giả ở TetCon 2012, cho đến giờ không có bất kỳ ai gây phiền hà gì khác cho tôi cũng như những người đứng ra tổ chức TetCon.

Năm nay tôi có nhiều việc cá nhân phải hoàn thành, nên ban đầu tôi tính là không tổ chức, nhưng sau đó mới nhớ ra có thể dời lại vào xuân - hè 2014 cũng được. Tôi chưa có lịch cụ thể, nên chưa thông báo được, nhưng tôi nghĩ tôi sẽ tổ chức vào tháng 3 hoặc tháng 6.

Tuesday, September 3, 2013

Không có TetCon 2014

Năm nay tôi có vài việc cá nhân cần phải hoàn thành vào quãng thời gian cuối năm 2013 và đầu năm 2014, nên không thể tổ chức TetCon như hai năm vừa rồi.

Tôi có nghe nói một số anh em VNSECURITY có dự kiến tổ chức một hội thảo, nhưng không biết là bao giờ. Tôi nghĩ đó sẽ là một hội thảo tốt và thích hợp cho những ai thích TetCon.